Al Doende Leert Men – Waarom Fouten Maken Alles Behalve Fout Is

Mistakes Have The Power To Turn You Into Something Better Than You Were Before
(Foto boven: Ierland, 2013 | Foto quote: Canada, 2016)

INTRODUCTIE

Hoe leerde je lopen? Letterlijk door te vallen en op te staan.

Hoe leerde je praten? Door woorden te vormen uit die brij van gebrabbel die uit je mond kwam toen je jong was.

Hoe leerde je fietsen? Eerst door die veilige zijwieltjes en daarna was het net als met lopen een kwestie van vallen en opstaan.

En zo kunnen we het rijtje nog wel wat langer maken. Het punt dat ik hiermee wil aankaarten is dat het ongelofelijk normaal is om fouten te maken, want juist door deze fouten leer je. Je kunt niet vanaf je geboorte opeens alles al weten of kunnen, dat komt gaandeweg.

En nee, ook niet als je volwassen bent kun je opeens alles. Dan blijf je vallen en opstaan, al is het vaker figuurlijk dan letterlijk. En waar we als kind het nog normaal vinden om fouten te maken, vinden we dat als volwassenen stiekem vreselijk. Want wie fouten maakt, is incompleet, is een loser. Wie fouten maakt, geeft toe dat hij/zij nog niet alles meester is. En op de 30e moet je toch écht alles al weten én kunnen, hoor!

Nou, niet dus! Lees hieronder waarom fouten maken heel natuurlijk is en absoluut geen zonde of taboe mag zijn.

JE GEWICHT IN FOUT

Het besef dat ik verkeerd bezig was, kwam toen jaren geleden een collega mij confronteerde met mijn smoesjes: “Jij hebt altijd overal een excuus voor,” zei ze, “waarom iets nooit jouw fout is.”

Ik wilde hier zoveel tegenin brengen: waarom het niet waar was wat ze zei (maar dat was het wel), dat ik geen fouten mócht maken (noch van thuis uit, noch van mezelf) of dat ik gewoonweg alles graag perfect doe, want dan kunnen mensen geen commentaar op me hebben.

Ik was zo hard bezig met mijn fouten te verdoezelen of weg te smoezen, dat ze juist daardoor zwaarder gingen wegen.

Fouten maken was not done in mijn wereld en wat voor soort fout het was, maakte niet uit. Zodra iemand, ook ik, ontevreden was over iets telde dat als fout en werd het gewicht daarvan toegevoegd aan de denkbeeldige massa die ik toen al meedroeg op mijn schouders.

Geen wonder dat er steeds meer mensen gebukt gaan onder een burn-out als we onszelf massaal wijsmaken dat fouten maken verkeerd is. Want hoe kun je een normaal leven leiden als je geen fouten mag maken?

Stel dat je jezelf voor fouten wilt behoeden en je sluit jezelf op in je huis. Veilig en vertrouwd doe jij de deur voor niemand meer open, ook niet voor jezelf. Want stel je voor dat je naar buiten stapt en een fout maakt in de omgang met iemand anders of in het verkeer. Dus blijf je binnen.

Maar is dat dan niet ook verkeerd? Dat je je laat leiden door je angst? Dat je nooit meer verder groeit als persoon, omdat je ervoor kiest stil te staan omwille van het geen fouten meer maken?

Gooi die deur dus open en heet alle fouten die op je levenspad liggen van harte welkom! Ja, ook de keuze voor die foute partner of de verkeerde baan en alle andere (zware) fouten de je in je leven gemaakt meent te hebben. Ga er eens goed voor zitten en laat het over je heen komen.

Je fouten de revue laten passeren klinkt misschien vreselijk, maar is het niet vele malen beter dan ze voor altijd met je meedragen?

Jaren geleden gaf ik toe dat mijn collega gelijk had: ik verdoezelde mijn fouten omdat ik ze niet wilde maken. En hoewel verantwoordelijkheid dragen soms lastig is, weegt dat altijd nog minder dan die fouten zelf.

“MISTAKES ARE THE PORTALS OF DISCOVERY” (James Joyce)

Een fout is pas écht een fout als je er geen leermoment uit kunt trekken. Als je de volgende keer in eenzelfde situatie precies hetzelfde doet wat je altijd deed, maar wél een andere uitkomst verwacht. Dan ben je fout bezig. Als je bewust acties onderneemt met als enige doel anderen schade toe te brengen, ben je wat mij betreft verkeerd bezig. Maar ook als je energie, geld en/of tijd ergens in steekt, maar er zelf niets op vooruit gaat. Ook dan zit je fout.

Ik zat fout toen mijn collega mij wees op overmatig gebruik van smoesjes. En al de keren daarvoor toen ik smoesjes gebruikte om mijn fouten te verbloemen.

Wanneer zit je dan goed? Als je (naar jezelf toe) toegeeft dat wat je deed, verkeerd was. Als je om je eigen stommiteiten kunt lachen, want dat mag best. Als je terug kunt kijken naar wat er mis ging en hierin eerlijk naar jezelf kunt en durft te zijn. En ook dat werkt twee kanten op: je mag best opbouwende kritiek hebben naar jezelf, maar kijk ook naar wat er wél goed ging!

En heb je iets fout gedaan, denk dan niet: dat doe ik de volgende keer anders. Zo werkt ons brein helaas niet. In plaats daarvan, bedenk dan HOE je het de volgende keer anders gaat aanpakken en ga met dat voornemen aan de slag. Zo werkt ons brein namelijk wel!

“Experience is the name we give to our mistakes” – Oscar Wilde

Verdrink jij voor jouw gevoel in je eigen fouten? Schrijf dan eens op wat je volgens jezelf allemaal fout hebt gedaan op een dag en in wat voor situaties dat gebeurde. Vergeet niet om te noteren wat je van deze “fout” geleerd hebt en hoe jij het in de toekomst anders aan gaat pakken.

Bovendien is het belangrijk om ook te kijken op wat je allemaal goed hebt gedaan. En daar net zo goed lering uit te halen: dit doe ik de volgende keer precies eender!

En vertel jezelf, keer op keer als het moet, dan je ook maar een mens bent! Je bent geen voorgeprogrammeerde robot die alles perfect moet kunnen vanaf het moment dat hij aan wordt gezet. Nee. Je bent een mens. En fouten maken zit in je natuur. Dat mag dus gewoon. Want als je ze goed maakt, kunnen het je beste leermomenten worden!

TOT SLOT:

Als perfectionist had ik een lange weg te gaan, altijd maar denkende dat alles perfect moest zijn en er geen ruimte voor fouten was.

Ben jij ook een perfectionist? Denk dan eens hier over na: wanneer een perfectionist 100% van zijn/haar kunnen geeft, is dit gelijk aan ongeveer 130% van een niet-perfectionist. Probeer eens naar 70% “af te zakken” en kijk wat voor effect dit heeft op jou, je omgeving en de mensen in die omgeving.

Je zult versteld staan over hoe weinig mensen het opvalt dat je “minder” doet. In hun ogen doe je het namelijk alsnog geweldig!

Bang om deze uitdaging aan te gaan? Vraag jezelf eens af of die extra moeite die jij stopt in alles wat je doet, ook evenredig gewaardeerd wordt…

Vergeet perfectie. Vergeet foutloos. Die twee zaken bestaan niet in een mensenleven. Omarm je fouten en maak er leermomenten van. Geniet van alle “domme dingen” die je doet en doe ze de volgende keer anders.

Gooi die last van je schouders en geef jezelf weer de ruimte om door te groeien.

Want dat niet doen, is pas echt fout!